In ons vorige artikel hebben we uitgelegd hoe je het warmteverlies van een woning kunt bepalen op basis van historisch energieverbruik. Het is een snelle en toegankelijke methode — maar ze kent ook serieuze beperkingen. Zowel qua betrouwbaarheid als qua toepasbaarheid. In dit artikel zetten we ze op een rij.
Betrouwbaarheid: waar gaat het mis?
Warm tapwater niet meegerekend – Een warmteverliesberekening op basis van historisch gasverbruik gaat ervan uit dat je weet hoeveel van dat verbruik naar verwarming ging — en hoeveel naar warm tapwater. Maar dat verschil is lang niet altijd duidelijk.
Gaat het om een zuinig eenpersoonshuishouden waarbij warm tapwater misschien 5% van het totaalverbruik uitmaakt? Of om een gezin met drie pubers die elke dag uitgebreid douchen, waarbij dat aandeel oploopt naar 30%? Zonder deze correctie kun je het verwarmingsverbruik flink over- of onderschatten.
Afwezigheid van bewoners – Was het huis de afgelopen winter zes weken leeg omdat de bewoners in Spanje zaten? Dan stond de verwarming waarschijnlijk laag of uit — wat het gemeten verbruik sterk beïnvloedt.
Om hiervoor te corrigeren, heb je verbruiksdata per maand nodig. Maanden met langdurige afwezigheid kun je dan buiten beschouwing laten. Zonder die detaildata is je berekening minder betrouwbaar.
Toepasbaarheid – Situaties waarin deze methode helemaal niet werkt
Naast betrouwbaarheidsvragen zijn er ook situaties waarbij historisch energieverbruik gewoon niet bruikbaar is als basis:
- Nieuw in de woning – Er is geen of onvoldoende historische verbruiksdata beschikbaar.
- Ingrijpende renovatie – Als de woning beter geïsoleerd wordt, zijn historische cijfers niet meer representatief voor de toekomstige situatie.
- Verandering in stookgedrag – Krijgt het gezin een baby en wordt de bovenverdieping die eerder niet werd gestookt voortaan wél verwarmd? Dan kloppen de historische patronen niet meer.
De grootste beperking: je ziet niet wat er per ruimte gebeurt
Maar er is een nog fundamentelere beperking — en die hangt direct samen met de selectie van een warmtepomp.
Met historisch verbruik kun je het totale warmteverlies van een woning schatten, maar je kunt niet bepalen hoeveel warmte elke afzonderlijke ruimte verliest. En dat is een probleem. Want bij het kiezen van een warmtepomp gaat het niet alleen om het benodigde vermogen — het gaat ook om de aanvoertemperatuur waarbij dat vermogen geleverd moet worden.
Dit is cruciaal. Bij warmtepompen (ook die met R290-koelmiddel) daalt het maximale vermogen bij hogere aanvoertemperaturen en lagere buitentemperaturen. Een warmtepomp die op basis van zijn nominale vermogen krachtig genoeg lijkt, kan in de praktijk tekortschieten als de radiatoren in sommige ruimtes een hogere aanvoertemperatuur vragen. In dit artikel gaan we daar dieper op in.
Conclusie: handig hulpmiddel, maar geen volledige oplossing
De methode op basis van historisch energieverbruik is een snelle en in veel gevallen bruikbare indicatie — zeker als je corrigeert voor afwezigheid en tapwaterverbruik. Maar ze kent belangrijke beperkingen die je niet mag negeren.
Gebruik het historisch verbruik daarom als aanvullende referentie, niet als enige basis. HPGO doet dit ook: de software analyseert het historisch verbruik om de uitkomsten van de ISSO 51 warmteverliesberekening te controleren. Klik hier als je meer wilt weten.